Evangeliseren tijdens de Gentse Feesten – een impressie
‘God kan meer met mij dan ikzelf denk’
Sommige jongeren kijken nog slaperig uit hun ogen, als ik op
dinsdagmorgen arriveer in het kerkgebouw van de Christengemeente in
Gent. De kerkzaal is voor deze gelegenheid - de OR-actie in Gent -
omgebouwd tot een slaap- en ontmoetingsplaats voor de deelnemers aan de
actie. Terwijl een van hen koffiezet, dekt de ander de tafel voor het
ontbijt. Evangeliseren is intensief en de actie in Gent speelt zich
voornamelijk af in de middag en avond. Dat betekent laat naar bed, maar
lekker uitslapen en pas om een uur of tien ’s morgens ontbijten!
De deelnemers, met een gemiddelde leeftijd van twintig jaar, zijn van
verschillende pluimage. Karakters, gezinsomstandigheden, kerkelijke
achtergronden en woonplaatsen zijn allemaal anders. Toch is er
één overtuiging die hen bindt en waarvoor ze zich willen
inzetten: Jezus Christus is er voor iedereen in Gent. Allen hebben
recht op Zijn boodschap van liefde, hoop en leven. Hierover kunnen de
jongeren na het ontbijt gaan nadenken als ze stille tijd hebben. Een
krap uurtje waarin ze via gebed en individuele bijbelstudie nadenken
over waar ze mee bezig zijn.
Als eerste
van de twaalf deelnemers vertelt Kathleen (15) uit Gent waarom ze aan
de actie meedoet: “Ik kom hier om mensen die zonder God leven en
bijvoorbeeld in de problemen zitten, te laten weten dat God van ze
houdt en dat ze samen met God uit de problemen kunnen komen. God kan
voor hen worden zoals Hij voor mij is. Hij is mijn alles, mijn Vader,
Vriend en Redder.” Kathleen vertelt dat ze zelf in haar leven ook
niet verschoond is geweest van problemen, “maar ik leerde
beseffen dat God echt van mij houdt. Hoewel ik fouten maak, blijft Hij
van mij houden. Hij wijst mij niet af.”
Kathleen draait mee in het poppenkastteam dat ’s middags optreedt
en heeft dus vooral ’s avonds de gelegenheid om gesprekken aan te
knopen met mensen die naar het mimespel hebben gekeken. Zo wisselen de
teams elkaar af. ,,Ik heb veel geleerd, namelijk dat ik meer kan dan ik
zelf denk, of liever gezegd: God kan meer met mij dan ik zelf denk.
Gisteren maakte ik mee dat drie jongens continue vroegen: ‘Hoe
zit dit en geef eens uitleg over dat.’ Hoewel ik het allemaal
niet goed wist, kon ik toch op alles antwoord geven. Dat moeilijke
gesprek lukte gewoon!”
Nieuwsgierig
Kirsten (19) uit Rotterdam deed in eerste instantie mee omdat het haar
leuk leek om via drama te evangeliseren. ,,Ik ben eerder dit jaar op
een drama trainingsweekend geweest van Carla Veldhuis en dat vond ik
super. Ook in de gemeente doe ik wat met drama. Uiteindelijk ben ik
hier in het poppenteam terecht gekomen, nadat ik een training voor deze
actie had gevolgd. Prima, want ik doe PABO, dus werken met kinderen
vind ik leuk. Veel mensen zijn in het begin nieuwsgierig naar wat we
doen, maar als ze eenmaal door hebben dat het over het evangelie gaat,
dan zeggen ze: ‘Dat kun je niet maken op de Gentse feesten. We
zijn hier om te feesten en dan moet je geen serieuze gesprekken
aangaan.’ Gelukkig krijgen we ook goede reacties hoor! Als je
merkt dat mensen echt willen horen wat je te vertellen hebt, dan
motiveert dat wel om door te gaan.” Kirsten geeft aan dat haar
geloofsleven door deze actie is beïnvloed. ,,Je bent niet echt op
vakantie, maar even uit je eigen leven gehaald en op deze plaats
neergezet, waar je onwijs veel tijd voor God uittrekt. God wordt overal
bij betrokken. Heel bijzonder.”
Ontspannen
Marleen (19) uit Elburg was vorig jaar al mee geweest en dacht toen:
voorlopig even niet. “Ik vond het moeilijk met mensen in gesprek
te gaan en als ik dan begon, zeiden de mensen heel ontmoedigend:
‘Ik geloof gewoon niet.’” Maar ja, tijdens een
or-workshop bij mij op school raakte ik weer enthousiast en dacht: nou
ja, laat ik maar weer meegaan. En die moeite van vorig jaar, dat zal
vanzelf wel weer goed komen. Gingen we gisteren de straat op, dacht ik:
o, waarom ben ik toch meegegaan? Het is weer net zo moeilijk! Maar er
is toch een verschil met vorig jaar. Toen was ik er erg op gefocust om
te spreken, nu denk ik: laat ik maar gewoon gaan bidden en als God wil
dat ik iets ga zeggen, dan wil ik daarvoor openstaan. Ik voel me
daardoor meer ontspannen, ik hoef minder van mezelf.”
Waarom is Marleen enthousiast over deze actie? “Het leven is niet
zomaar om te leven, maar er zit een meerwaarde aan. Iedereen kent
gelukkige momenten maar dat is niet alles. Ook na dit leven mag je
geluk kennen. En ik wil de hoop die in mij leeft, doorgeven. Ik zit in
het mimeteam en we spelen dat Jezus aan het kruis wordt geslagen. Eerst
dacht ik: nee hè, dat we dat moeten gaan doen! Maar ik wil me er
niet voor schamen. Alle mensen die hier op de Gentse Feesten zijn,
moeten het gewoon weten. Waarom zou ik zwijgen als dat het meest
belangrijke in het leven is?”
Tranen
Arjan (22) uit Wijk en Aalburg kan dit beamen, kort en krachtig in zijn
eigen woorden: “Ik leef voor God, ook in mijn vakantie. Juist in
mijn vakantie kan ik me hiervoor inzetten, voor honderd procent. Dit is
echt een week voor God.”
Hij sprak pas nog met een meisje op straat, die veel in haar leven had
meegemaakt. Ze vroeg zich waarom dat allemaal gebeurd was als God
liefde is. Arjan: “Ik heb gebeden en gevraagd aan God of Hij zich
wil laten zien. Dan schieten de tranen in mijn ogen als ik zie dat ze
erdoor geraakt is.” Zo gaat het uiteraard niet altijd toe.
“Anderen zijn erg gesloten en zeggen tegen me dat ik zelf moet
weten wat ik geloof. Ik raak er niet echt door ontmoedigd. Ik doe wat
ik kan doen en God doet de rest. Dat maakt evangelisatie heel
ontspannen. Als ik teveel ga nadenken over bijzaken, zoals: doe ik het
met de juiste hartsgesteldheid of ben ik wel dienstbaar genoeg, dan
wordt het zo krampachtig. Als ik gewoon sta te praten, komen de woorden
vanzelf. En wat een enorme kick geeft, is dat andere teamleden voor me
staan te bidden terwijl ik praat. Dat is echt zo mooi!”
Gezellig
Via zijn broer en zus kwam Joram (19) uit Steggerda in aanraking met de
or-zomeracties. “Ik doe nu voor het derde jaar mee in het
poppenteam. Ik heb er talent voor,” zegt hij zelfverzekerd. Hij
voelt zich op zijn gemak om tijdens zo’n zomeractie te
evangeliseren, meer dan in zijn eigen omgeving. “Daar kent
iedereen je, het is makkelijker als mensen niets van je weten. Gent is
ideaal: grootschalig en zo’n feest is ook nog eens heel gezellig.
Ik heb voornamelijk mensen gesproken die wetenschappelijk alles willen
verklaren. Of ze geloven in een energiebron, en of je die nu Jezus of
Boeddha noemt, dat is ze om het even. Er was een mijnheer die zei dat
het niet uitmaakt welke naam je eraan geeft, als je maar goed doet, dan
kom je in de hemel. Ik zei hem dat Jezus zei dat Hij de enige Weg naar
de Vader is. Dan stopt het gesprek even. Gelukkig zijn er in zo’n
gesprek meer aanknopingspunten waarop je door kunt gaan.”
Blauwe parasols
Inmiddels is het tijd voor gezamenlijke bijbelstudie en bidstond in de
kerkzaal. De deelnemers zingen onder leiding van groepsleidster Klaske
Hummelen enkele (strijdbare) liederen en delen wat ze hebben
meegemaakt. or-evangelist Aart Elbertsen verzorgt de bijbelstudie. Zijn
boodschap is jezelf rein en heilig bewaren, zodat je onbelemmerd het
evangelie door kunt geven. Daarna is het tijd voor actie!
De deelnemers pakken hun boeltje voor het eerste onderdeel van het
programma: de poppenkast. We worden met z’n allen in het centrum
van Gent afgezet – de Christengemeente zit in een van de
buitenwijken - en lopen tussen de bezoekers van de Gentse Feesten naar
de Botermarkt. Vlak voor het prachtige gotische stadhuis is een
plaatsje vrij om de poppenkast op te zetten. Dat is niet
vanzelfsprekend. Veel straatartiesten ‘vechten’ tijdens dit
feest voor een gunstig plekje om hun waar aan de man te brengen.
De poppenkast krijgt gestalte, gordijnen met beertjes maken het heel
uitnodigend voor kinderen en een bord met ‘God houdt van
jou’ wordt erbij geplaatst. Aart zet ondertussen een schetsbord
op en werkt de rebus bij. Tegenover ons genieten mensen op het terras
van café de Turk van een drankje. Onder de blauwe parasols
kijken ze ons vorsend aan. Evenals de lokale politie die op de hoek van
de straat met een informatiestand staat. Klaske werft kinderen voor de
voorstelling van half drie. Uitgedost met een oranjehoed blaast ze op
een fluitje en speelt op een gitaartje.
Openhartig
Esther (19) uit Spakenburg heeft geen moeite om uit haar woorden te
komen, als ik vraag waarom zij meedoet. Achter elkaar somt ze op:
“Ik wil niet stilzitten, mijn geloof praktisch maken en ook al
weet ik zelf misschien niet hoe ik dat moet doen en of ik het echt kan,
ik wil juist met steun van dit team een stapje zetten. vooral ook omdat
je zo ontzettend geholpen wordt om creatief bezig te zijn, ben ik ook
wel blij dat ik hieraan mee kan doen. God ziet veel meer in mij dan ik
in mezelf zie. Ik merk dat ik het niet van mezelf moet verwachten, maar
ik moet het loslaten, bidden en misschien dat God mij dan kan gebruiken
om een gesprek te beginnen.” Ze noemt een voorbeeld.
“Gisteren zei een man: ‘Jullie staan hier in een
trekgat,’ dat is Vlaams voor op de tocht staan. Daar haakte ik op
in en zei dat God net als de wind is, je ziet Hem niet maar Hij is om
ons heen. We hebben maar liefst een uur gepraat, ik heb zelf de tijd
niet doorgehad. Deze mijnheer was niet openhartig, maar doordat ik het
wel was, durfde hij ook dingen los te laten. Ik pakte een boekje De weg
terug en samen lazen we er wat dingen uit. Dat was echt heel fijn. Heel
bijzonder ook, omdat ik toch een beetje last van faalangst heb. Maar
stel je voor dat ik vanavond geen gesprek heb, dan is het niet zo erg.
Dan kan ik toch via het poppenspel veel aan kinderen mee geven. Sowieso
heeft deze week mijn relatie met God veranderd. Mijn beeld van God was
afhankelijk van hoe ik over mezelf dacht. Maar als je klein over jezelf
denkt, denk je ook klein van God. Je weet dat Hij je wil helpen, maar
je denkt ondertussen: Hij wil mij vast niet gebruiken. Ik heb verder
geleerd dat mensen die veel moeilijkheden in hun leven hebben
ondervonden, juist in Gods koninkrijk ingezet kunnen worden om anderen
verder te helpen.”
Regen
Annerike (19) uit Elburg deed vorig jaar ook mee, maar was geschrokken.
“Van hoe moeilijk het wel niet is om op straat te staan. Ik had
echt nare reacties. Niet iedereen is ervan gediend om aangesproken te
worden. Ik dacht bij mezelf: daar doe ik niet meer aan mee, maar er
ging een jaar overheen en nu sta ik er toch weer. Ik ben blij dat ik
een goede keus heb gemaakt. Dat zie je in kleine dingen, zoals
gisteravond. De straat stond vol met artiesten, er was geen plek meer
voor ons, dus we baden om een plekje. Tijdens het bidden gingen er
artiesten weg en konden we hun plaats innemen. We waren nog maar net
met onze actie begonnen, toen de eerste druppels vielen. We baden of
het nog even droog mocht blijven, en de wolken trokken weg. Dat is toch
ongelofelijk! Echt een bemoediging: God vindt het belangrijk genoeg dat
we hier staan. Ook al lopen er wel eens mensen weg bij een
voorstelling. Aart zei: ‘Als driekwart van je publiek wegloopt,
dan doe je het voor de vijf mensen die blijven staan.’ voor
mezelf heb ik wel het idee dat ik meer bijbelkennis mag hebben om dit
te kunnen doen. Ik ben er ook achter gekomen dat evangelisatie gewoon
hard werken is. Je moet je constant bewust zijn van wat je zegt en
vertelt. Je leert daardoor wel goed onder woorden brengen wat je
gelooft.”
Zoete koek
De poppenkastvoorstelling gaat beginnen. Er zitten slechts twee
kinderen op het zeil voor de poppenkast. Klaske met haar oranjehoed
roept om zich heen: “De voorstelling gaat beginnen! Waar zijn de
kinderen?” Misschien wel verderop in de straat, waar kinderen
door een clown worden geschminkt. Dat is immers ook heel leuk.
Maar als de show enkele minuten later begint, zitten er toch al twintig
kinderen klaar. Eerst wordt een liedje gezongen: ‘We stampen en
we klappen, we prijzen onze Heer’. Het gaat erin als zoete koek.
Daarna komen prachtige muppets te voorschijn. Het poppenkastverhaal is
duidelijk: een kind wordt in de klas gepest, maar dat mag niet,
iedereen hoort er toch bij?
Inmiddels is
het publiek aangezwollen: niet alleen de ouders zijn blijven staan,
maar ook opa’s en oma’s, toeristen, en heel veel kinderen
die niet meer op het zeil konden zitten. De aandacht valt even weg als
de microfoon uitvalt, maar zodra die het weer doet, zijn alle kinderen
weer bij de les.
Deelneemster Els vertelt
de boodschap achter het verhaal: iedereen mag komen bij de Vader in de
hemel. Ze vertelt ook over Jezus, maar zodra Zijn naam valt worden
sommige kinderen resoluut door de ouders weggehaald van het zeil.
Iemand in het publiek merkt op: ‘Dat zijn zeker
moslimkinderen’, een ander begint te vloeken. Na de voorstelling
krijgt de jeugd een kleurplaat en worden er boekjes Levend water
uitgedeeld. Dan is de rust weergekeerd. Een groep rolstoelers komt over
de keien voorbij gehobbeld, nietsvermoedend van de drukte een paar
minuten geleden. Vrouwen slenteren met een vestje over hun arm
nonchalant de Botermarkt over en agenten jagen om de hoek enkele musici
weg, die geen vergunning hebben. Dan tonen de eerste kinderen al weer
belangstelling voor de tweede voorstelling. Ze spellen het bord waarop
staat dat om kwart over drie de volgende poppenkast begint…
De deelnemers Rosemarie (17) en Trudy (19) uit Kampen doen de opleiding
vormgeving en entertainment, zochten een stageplek en kwamen uit bij Operation Rescue.
Rosemarie: “Deze actie maakt me steeds enthousiaster. Het is niet
alleen entertainment, maar er is ook een duidelijke boodschap. Ik vind
het een bijzondere ervaring. Bij een evangelisatieactie in Kampen loop
ik soms door. Nu sta ik er zelf voor en dat voelt wel even anders als
mensen niet bereid zijn om te praten. Ik kom bovendien niet goed uit
mijn woorden dus een gesprek aangaan vind ik best eng. Maar ik ben niet
ontmoedigd als mensen er niets van willen weten. Ik denk gewoon:
volgende keer beter.” Trudy vindt het eveneens eng om een gesprek
zomaar aan te knopen, maar ze gaat ervoor. “Dan denk ik: doen!
Niet nadenken.”
Druk van de ketel
Joanne (20) uit Bruchem heeft al enkele jaren evangelisatiewerk op
campings achter de rug. Ze zocht een nieuwe uitdaging en belandde bij
de or-actie in Gent. “Ik las een folder hierover en legde hem
opzij, maar kwam hem later weer tegen. Aart zei tegen mij: ‘Je
moet niet altijd letterlijk een briefje uit de hemel verwachten, maar
je hart volgen, daar waar je enthousiast van wordt.’ Ik had er
echt zin in, dus heb me ervoor opgegeven en er gebeuren geweldige
dingen. Soms ben je onbewust aan het selecteren: met die wel een
gesprek en met die niet. Maar als je je door God laat leiden, gaan je
ogen vanzelf open. Je hoeft niet eens intensieve gesprekken te voeren.
Je kunt gewoon naast iemand gaan staan en bidden. Kirsten had een
gesprek met drie jongens en twee liepen er weg. Dat vond ik
teleurstellend. Ik bad: ‘Heer open het hart van de jongen die er
nog staat.’ Daarna had Kirsten een fijn gesprek met hem. Wat ik
ook fijn vind, is dat je met het schetsbord meteen een openingszin hebt
om een gesprek aan te knopen. Soms vraagt het publiek aan ons:
‘Waarom staan jullie hier?’ Dan geef je gewoon antwoord. Er
was een man die zei dat hij veel onrust in zijn leven had; was alleen
maar bezig met hard werken en wanhopig op zoek naar een vriendin. Hij
vroeg zich af waarom wij die rust wel hebben. We hebben hem kunnen
vertellen dat God die rust kan geven en dat als de druk van de ketel
af, er wellicht meer ruimte is voor een relatie met een vrouw. We
hebben hem een Nieuw Testament meegegeven en de bijbeltekst van
Johannes 3:16. Ook hebben we aan God gevraagd of Hij met die man mee
wilde gaan.”
Gent tours
Helmert-Jan (19) uit Barneveld is op een bijna ludieke manier in Gent beland. “Ik bezocht een workshop van Operation Rescue
op mijn school en dacht erover na. Ik vind het nuttig werk en Gent is
leuk, maar ik kan ook andere dingen in mijn vakantie doen. Dus ik bad:
‘Heer waar wilt u me hebben?’ Ik reed op de fiets naar huis
en stopte voor een stoplicht. voor mij stond iemand te wachten. Op zijn
tas stond: ‘Gent Tours’. Dus ben ik dit gaan doen met de
instelling: ik zie wel wat ik moet leren en wat ik kan doen. Ik vind
het wel een hele stap om op mensen af te gaan. Niet zozeer omdat ze
boos kunnen worden, maar ik hoop altijd dat ik niet opdringerig lijk en
dat ik mensen afstoot. Waar ik van geleerd heb deze week is dat alle
dingen bij God worden gebracht, klein en groot, bijvoorbeeld: als er
geen plaatsje is, gaan we ervoor bidden. Dat is even wennen voor mij.
Maar wel een verrijking. Een bijzonder gesprek had ik gisteravond. Ik
sprak met een man, wiens vriendin was overreden door een dronkaard. Het
was niet het makkelijkste gesprek, maar wel goed om te doen.”
Gastvrijheid
Inmiddels is de tweede poppenkastvoorstelling voorbij. Het
evangelisatieteam pakt het boeltje bij elkaar en gaat terug naar de
Christengemeente aan de Brugsesteenweg. Daar staat een heerlijk koud en
warm buffet klaar en het hele or-team kan zo aan tafel schuiven. De
gastvrijheid is formidabel. Er wordt volop gepraat over de ervaringen
van die middag, maar de dag is nog niet voorbij! Na het eten maakt de
mimegroep zich klaar. Een hele klus, want de schmink moet goed blijven
zitten. En dat valt niet mee als je bijvoorbeeld een droge huid
hebt…
Els (27) uit Gent doet al vier jaar aan deze actie mee, zo vertelt ze
terwijl de tafel wordt afgeruimd. “God riep me, maar ik was het
er niet mee eens. Ik was ervan overtuigd dat ik echt niet kon
evangeliseren. Gods roepstem werd sterker en ik ben gehoorzaam geweest.
God heeft mij ondertussen getoond dat Hij mij beter kent dan ik
mijzelf. Ik had namelijk vrees om op mensen af te stappen, niet uit
angst voor afwijzing of iets dergelijks, maar omdat ik bang was het
verkeerd te doen. Het lukte echter vrij goed en nu heb ik zoiets: ik
blijf meedoen. Maar het is God die het doet. God werkt door mij heen,
ik doe het niet uit mezelf. Ik heb wel geleerd om het evangelie op een
goede manier te vertellen. Gewoon door geen ingewikkeld verhaal op te
hangen en ook niet de verschilpunten tussen religies te benadrukken,
maar door de basis van het evangelie te vertellen en te kijken wat de
reacties zijn. Ik vind het leuk om in mijn eigen stad te evangeliseren
omdat ik hoop dat ze mij later op straat zullen herkennen. Ook kan ik
ze uitnodigen voor de openluchtdienst aan het eind van de week. Ik vind
het heel waardevol als mensen nog niet eerder bij het evangelie hebben
stil gestaan en door ons gesprek er toch over na gaan denken. De meeste
reacties zijn trouwens heel beleefd. Vlamingen zijn beleefde mensen en
zeggen niet zomaar: ‘Het interesseert ons niet.’ Wel zeggen
ze: ‘Ik vind het tof voor u. Als dat de waarheid is voor u, dan
is dat goed.’ Het meest vervelende moment is aan het eind van de
dag om een uur of elf. Dan zie je mensen dronken worden en heeft het
geen zin meer om te blijven staan. Ik vind dat moeilijk. Overdag zijn
het mooie mensen en ’s avonds kiezen ze voor dronkenschap. Gent
is een prachtige stad, met veel cultuur en geschiedenis, maar ook een
stad die zich weinig aantrekt van God. Je hebt veel kerken in Gent met
prachtige schilderijen. Ik kan soms een uur voor een schilderij staan
en emotioneel geraakt zijn door wat er is afgebeeld. Het evangelie
spreekt door de geschiedenis van de stad heen! Helaas, mensen lopen er
gewoon aan voorbij en minachten het soms. Gisteren zag ik een man
urineren tegen de kerkmuur. Het is typerend.”
Kuierlatten
Het evangelisatieteam staat weer gepakt en bezakt klaar voor het tweede
onderdeel: mime. Vanavond zijn de rollen omgedraaid: het mimeteam
speelt en het poppenteam knoopt ondertussen en daarna gesprekken aan
met de mensen in de binnenstad. Het aantal bezoekers van de Gentse
Feesten is inmiddels flink opgelopen. Een groot publiek kijkt naar het
overtuigende spel van de mimespelers. Uitgebeeld wordt hoe het kwaad in
de wereld komt en hoe Jezus van het kwaad verlost en herstelt. Aan het
eind van het mimespel haakt Aart zonder een minuut te aarzelen in op de
boodschap en getuigt van Gods liefde. Het publiek neemt echter snel de
kuierlatten, op een enkeling na. Gelukkig zijn die paar even waardevol
als de ‘99 anderen’ uit de gelijkenis van het verloren
schaap…
Monique Roubos
